Plancier Artistiku fit-Tond
Leli Caruana mastrudaxxa prim u maghgun bi shih fi sena ta l-injam webilna biex nahdmu plancier artistiku, kollox kif titlob is-sena arkitetolika. Huwa kin ipjanta u ddisinja plancier li mhux biss kellu pjanta w estetika perfetti, skond is-sena, izda offra ukoll ideat godda. Infatti d-disin tal-plancier li huwa ppresenta, ma kienx jieqaf hekk kif tifforma in-naghla, izda jibqa idur fit-tond, kollox jifforma cirku wihed, bil-panewijiet maghqudin flimkien bi kwarnicun u pedata isfel fejn jaqtaw it-tlett turgin tal-wicc ghal bandisti u l-panewijiet, jibda tarag wiesa mqawwas il-gewwa biex jakkompanja d-disinn tal-panewijiet li huma imqawsin il-gewwa. Minn tarf ta tarag ghal iehor tkompli tiforma tond ta cirku, il-faccatta mponenti, imqasma f`hames partijiet fuq tul ta disa` metri. L-istetika tal-faccatta hija l-stess bhal bqija ta disgha panewijiet u l-ghaxar pilastri tad-dawra, bid-differenza li billi l-faccatta hija iktar baxxa mil-bqija m`ghandiex friz. B`kollox huwa mqassam fuq diametru ta hdax-il metru.
![]() |
Plancier Artistiku armat
ghal-ewwel darba go Teatru Pandora |
L-Ewwel
daqqiet
F`Jannar u Frar ta` 1979 kont tisma jidwu mal-kazin daqqiet ta mazza fuq il-hadid. Salvu Caruana, wiehed mit-tfal ta Leli kien beda jifforma il-faccatta tal-plancier il-gdid kin hemm jghinnuh Micheal Bonnici u Fredu Camilleri.
![]() |
![]() |
Waqt ix-xoghol fuq il-qafas
tal-hadid. |
Dehra tal-qafas tal-hadid,
armat bit-tarag u l-faccatta |
Xoghol tal-Hadid
Lorry Camilleri, Richie Caruana, Mikel Bonnici
u Joe Aguis dahlu ghax-xoghol kollu li ried isir fuq il-‘frame’
tal-hadid ghal-panewijiet, l-iskorfina tan-nofs u l-branek li kellom jorbtu
kollox flimkien, kif ukoll jifurmaw it-tlet indani tarag ghal bandisti w l-parti
l-baxxa ta quddiem. Meta l-hadid tlesta kollu ntrama l-‘frame’ tal-plancier
fil-pandora, umbghad beda l-kisi tal-faccatta u l-panewijiet kollha bil-‘plywood’.
Dan ix-xoghol kollu kien f`idejn Ronnie Caruana mghejjun min Eugenio Portelli
u shabu, dejjem taht il-harsien ta Leli Caruana. Sa Novembru 1982 dan ix-xoghol
kif ukoll il-wicc kien lest. Izda kull ma kelna kien qafas.
![]() |
![]() |
Il-grupp ta` voluntiera
waqt il-hidma fuq il-plancier |
Xoghol fuq il-barrikati |
Gwarnic u Ingwarnir
Sadanittant l-imghallem Leli kien ghadej bix-xoghol
tal-injam fuq il-pilastri. Leli kien lesta ukoll l-ingwarnici izda biex jitpoggew
postom kien mehtieg l-ingwarnir bi qtugh ta mijiet ta ngletti. Waqt li Ronnie
qabad jahdem fuq il-panewijiet huwa sab l-ghajnuna siewja ta Guzeppi Abela li
ngwarna l-ghaxar pilastri ta madwar il-panewijiet. Kien wasal is-sajf ta l-1983.
Issa beda l-ixkatrar u stukjar. Karmenu Portelli dahal ghax-xoghol ta zebgha
ta taht mghejjun mil-kaxxier Guzeppi Attard.
![]() |
Dettal tat-tarag fit-tond |
It-Tizjin bl-Iskultura
Kien gie deciz li disinji kollha ta tizjin bl-iskultura
u attrezzaturi, bhal-legiju ta surmast u l-brazzi ta madwar il-plancier isru
kollha mil-pittur Zejtuni Touissant Busutill. Min barra skultura ghat-tizjin
tal-pilastri, l-pittur Touissant Busutill hazzez xoghol ta skultura fonda ghal
panewijiet fejn tidommina l-lira musikali u erba` disinji wiehed isbah min iehor
ghal faccatta, bl-arma ta Zejtun tidommina fil-panew ta nofs. Ix-xoghol ta l-iskultura
saret min Tony Ellul ta Hal-Luqa.
![]() |
Xoghol fuq l-iskultura
tal-Faccata |
Irhamar u Nduratura
F`Ottubru ta l-1983 bdew jahzbu ghal Irhamar u
Nduratura. Dan ix-xoghol sar mid-dekoratur Prim John Pace. Dan ix-xoghol beda
f`Mejju ta l-1984.
![]() |
Dettal ta wiehed mil-panuwijiet
tal-plancier |
Il-Gallarija
Proposta ohra kuragguza kienet li l-gallarija
ssir tal-kewba. Hekk kien jixraq ghall-plancier taghna, gallarija bil-ballavostri
u arkati ddur dawra mejt mal-plancier. Id-disinn sar min Leli Caruana u x-xoghol
sar minnu u stess u t-tifel tieghu Ronnie.
![]() |
![]() |
L-imghallem Leli Caruana
jipprova l-pallavostri tal-gallarija |
Parti mil-gallarija
armata |
L-Brazzi
Touissant Busuttil hejja d-disinni tal-brazzi.
Charles Desira lesta l-forom tal-brazzi bil-@conduit@, kull brazz b’seba
frieghi. Id-dekorazzjoni taghhom saret mil ahwa Vella tan-Naxxar. Charles Desira
u Alex Vella lestew x-xoghol taz-zebgha waqt li Salvu Caruana lesta x-xoghol
ta’ l-eletriku. Is-sena 1984 kienet waslet biex tintemm.
![]() |
Waqt ix-xoghol fur il-brazzi |
Legiji tal-Bandisti
Hawn sibna l-ghajnuna ta’ Guzeppi Caruana u Ninu Spiteri li dahlu ghall-bosta xoghol li kien jonqos. Il-hegga taghhom ghenitna nlestu fil -hin. Bl-ghajnuna ta’ Carmelo Mercieca, Lorry Camilleri u Joe Bilocca, Guzeppi Caruana u Ninu Spiteri qabdu jahdmu fuq ix-xoghol tal-legiji tal- bandisti, l-arbli tal-brazzi, il-barrikati u xoghlijiet ohra. Hadu hsieb li jizbghu kollox u mal-legiji tal bandisti hadmu in-noti tal-muzika ta’ l-Innu Malti kif imhejjija mis-Surmast direttur John J.Pace.
![]() |
![]() |
Waqt li leggiji kienu
qed jizebghu |
Waqt ix-xoghol fuq il-leggiji |
Inawgurazzjoni
Issa kollox kien lest. Kien jonqos il-festa ta’
l-inawgurazzjoni. Is-sena 1985 kienet sena dedikata lill-muzika. Naturalment
ridna data fis-sajf u sibna fit-tielet Hadd ta’ Gunju ma kienx hemm festi
titulari. KIenet issir biss festa sekondarja tal-Madonna Tal-Gilju ta’
l-mqabba. Ghalekk ghazilna din id-data, it-22 ta’Gunju. Kellha tkun data
propizja fl-istorja tal-Banda Zejtun. Ghall-inawgurazzjoni mill-E.T. il-President
tar-Republika Agatha Barbara thejjiet gimgha festi u naturalment il-Banda Zejtun
esegwiet programm vokali strumentali mill-aqwa fil-lejla ta’ l-inawgurazzjoni.
![]() |
![]() |
L-E.T. Is-Sinjorina
Aghata Barbara President tar-Repubblikka l-Plancier Artsitiku fi 22 ta`
Gunju 1985 |
Dehra generali, bil-folla
li honqot il-pjazza, waqt l-ezekuzzjoni tal-programm vokali strumentali
bid-direzzjoni Surmast Direttur John J. Pace |